|
PHAN KHÔI: TÁC PHẨM ĐĂNG BÁO 1930
VẤN ĐỀ THÂN OAN CHO VÕ HẬU Bài “Thân oan cho Võ hậu” của ông Phan Khôi đăng ở hai kỳ Phụ nữ trước, có vài ba vị độc giả gởi bài tới phản đối. Vậy chúng tôi chọn một bài lời lẽ dễ nghe hơn hết mà đăng lên đây cho công chúng xem. Đợi một số tới ông Phan sẽ có bài trả lời. P.N.T.V LỜI THƯA CÙNG ÔNG PHAN KHÔI Thưa Phan tiên sanh, Tôi là kẻ sơ học, kiến văn hẹp hòi đâu dám đèo bòng với tiên sanh, nhưng nhân đọc báo P.N. số 53 và số 55 thấy tiên sanh “xóa một cái án trong lịch sử” – Thân oan cho Võ hậu – mà sanh ra mối cảm, nên có lời thô thiển sau đây, mong rằng tiên sanh hạ cố chỉ giáo cho, hầu nhỡn giới của tiểu sanh được rộng thêm một chút. Thưa Tiên sanh, Vị hoàng đế biết cải lương chánh sách, xếp đặt trật tự trong nước thì thật là giỏi! Song le lại là người tàn ác hung bạo ô dâm tham dục, thì làm sao đặng gọi là anh? đặng gọi là minh? Anh minh là thế nào, xin tiên sanh xét thử. “Võ hậu là người thông minh, học thức; nói thật tình nếu là đàn ông, thì chắc người ta đã tôn cho là ông thánh”. Xin tiên sanh gẫm thử thánh nghĩa thế nào, mà tặng cho Võ hậu như thế? “Nhà chánh trị xỏ xiên, láu lỉnh, độc ác, lên tay xuống ngón ngoài vòng đạo đức”, soán đoạt chức vị của người, sao mà khen? Giả sử như có một kẻ kia dùng các thủ đoạn tàn ác để trở nên cự phú, tiên sanh cũng khen sao? tuy người đàn bà biết lật mấy “thằng đực bư”(*) đặng lên sửa trị quốc gia một cách khéo léo, thì cũng đáng khen, nhưng lấy cách “độc ác vô nhân đạo” để dọa, làm cho thần dân thiếp phục thì làm sao gọi là đại tài? Nói vậy, chớ nhà chánh trị mà vô nhơn đạo thì có ai phục? Dầu có đi nữa, thì là diện phục mà tâm bất phục đó. Ấy, chính là không bằng lòng, tức nhiên hễ chẳng bùng trước thì bùng sau, chạy đâu cho khỏi! Chắc tiên sanh vẫn nhớ câu: “Được lòng dân thì được nước, mất lòng dân thì mất nước” trong Đại học chớ! Cứ theo lời tiên sanh, thì tiên sanh chịu cái chánh sách của Võ hậu! Vậy xin hỏi bây giờ tiên sanh ở vào thời kỳ nào? Mà có yên tâm không? Xin tiên sanh nghĩ thử. “Người quân tử nếu biết tự trọng thì đừng nói tới”?! Thế là bảo sử gia đừng chép ư? Thế là bảo sử gia láo dối kẻ đời sau ư? Xin tiên sanh coi lại hai chữ “truyện sử” trọn nghĩa là thế nào? Và cách làm sử ngày xưa là làm sao? Có ảnh hưởng đến tương lai là thế nào? - rồi sẽ cho Võ hậu là “chẳng đắc tội gì với lịch sử hết”. Bảo Võ hậu là “một vị hoàng đế anh minh, một nhà chánh trị đại tài” là nói về mặt chánh trị; lại bảo là “một tay vận động nữ quyền kịch liệt”, tức là nói về mặt phong tục mà sao sự “hoang tàn dâm uế, làm điều thương luân bại lý” lại cho là chẳng đắc tội với lịch sử? Bảo “Các đế quốc đời nay đi chinh phục nước người, dời cái chánh quyền ở tay nầy qua tay khác, mà làm không làm ngay một lần, vẫn theo cái kiểu “từng bước một” của bà Võ hậu đó” thật phải; song le vì sao mà gọi là “theo cái kiểu”? Lấy chi mà chắc rằng các đế quốc noi kiểu Võ hậu, xin tiên sanh chỉ bảo cho. Bảo “Các ông vua nhốt trong cung đến những mấy ngàn đàn bà, hoang dâm vô độ, ấy là quyền của các ổng. Vậy thì bà vua Võ hậu chọn cung nhơn bằng đàn ông để mua vui trong lúc “vạn cơ chi hạ”, cũng là cái quyền của bả” thì té ra bảo “ông ăn chả, bà ăn nem” sao? Tiên sanh cao kiến thực! Tiên sanh muốn giải phóng cho phụ nữ thực! Hết lòng thực! Mà thử hỏi tiên sanh có dự phòng “thuốc” sẵn chưa? Trừ tiên sanh ra, có cái thiệt tâm đặc biệt, phần nhiều đàn ông nước ta vẫn còn tánh hủ lậu, giữ câu “trai năm thê bảy thiếp, gái chánh chuyên một chồng”! Nếu mấy vị phụ nữ mà thiệt hành ngay cái ý tưởng mới của tiên sanh thì e không khỏi gia đình rối rắm rã tan, e cho nền phong hóa của ta mà người phương Tây cũng nhận là tinh túy phải đổ nát đi mất! Xin tiên sanh đoán định thử. Tóm lại, tôi xin lỗi tiên sanh mà phỏng vấn mấy điều, tiên sanh chớ nệ con nít, để ý đem lời chỉ giáo, dầu lời tôi thưa thốt phải chăng, câu văn đặt viết sống sượng thế nào, xin tiên sanh cũng lượng chế cho. Hậu học: NGUYỄN HOÀNG CẢNH kính thưa
Mỹ Tho le 12 Juin 1930 Phụ nữ tân văn, Sài Gòn, s.58 (26.6.1930)
Trở về mục lục Trang Phan Khôi
13-8-07 |