©  Lại Nguyên Ân 2003  

Văn bản sưu tầm, giới thiệu, hiệu chỉnh, chú giải
đều thuộc quyền của người sưu tầm và biên soạn

1928 | 1929 | 1930 | 1931

Dựng lại hành trạng một trí thức
(Tiểu sử Phan Khôi)

Suy nghĩ từ hành trình khai quật quá khứ

(Phỏng vấn Lại Nguyên Ân về "Hồ sơ Phan Khôi")

 

Lại Nguyên Ân
 Vài lời chung về việc biên soạn sưu tập các tác phẩm của Phan Khôi

 

Lại Nguyên Ân
Liệu có thể xem Phan Khôi như một tác gia văn học quốc ngữ Nam Bộ?

 

Lại Nguyên Ân
Phạm trù chủ nghĩa cá nhân của tư tưởng phương tây trong sự lý giải của Phan Khôi

Lại Nguyên Ân
Tiểu dẫn về sưu tập các tác phẩm của Phan Khôi đăng báo năm 1928

Lại Nguyên Ân

Phan Khôi và cuộc thảo luận sử học năm 1928 trên Đông Pháp Thời Báo

• Học trò đời xưa với quốc sự

• Tình hình một xóm Chàm ở Tây Ninh và một chuyện truyền khẩu về lịch sử Chàm

• Mấy cái quái trong sách và báo ta

• Phụ lục: Trần Huy Liệu: Trả lời ông C.D.

• Bác cái thuyết "nước Pháp giúp nước Nam" về hồi thế kỷ XVIII

• Phụ lục: Huỳnh Ích Lợi: Một cái đại ngộ điểm...

• Lời cảm tạ đạt cho ông Huỳnh Ích Lợi

• Phụ lục: M.V. - Nói điều lỗi của ta là sự may cho ta

• Trở lại việc "nước Pháp giúp nước Nam"

• Nói một lần nữa mà thôi về việc "nước Pháp giúp nước Nam"

• Ba cái sử liệu tìm thấy trong sách đạo

• Cái tình thế chánh trị xứ Trung Kỳ và nhân dân đại biểu viện xứ ấy

• Ít lời lạm bàn về chánh sách của ông Pasquier, quan toàn quyền mới Đông Pháp

• Phụ lục: Thơ ngỏ cùng ông Nguyễn Trác

• Hiện tình người Do Thái

• Tư tưởng của Tây phương và Đông phương

• Bác cái thuyết tân cựu điều hoà

• Học thuyết cũ với vận mạng mới nước Tàu

• Mấy lời kết luận về Cô Hồng Minh và cái thuyết châu Âu sắp tan nát

• Lý với thế: Hồ Thích với Quốc Dân Đảng

• Cái thế lực của nhà văn hào

• Thi văn với thời đại

• Văn chương và văn chương của nhà báo

• Cái dốt của triều đình Huế

• Hỏng cả hai, vệ sinh và luân lý:  Đường xe hoả Sài Gòn - Nha Trang

• Cấm sách, sách cấm

• Xã hội với nhân tài

• Dân Đông Pháp đừng kêu! Trong một lúc mà có hai ông thủ hiến

• Cuộc diễn thuyết hổi về dân quyền

• Con bò của ông tổng đốc

• Cắt nghĩa một chữ trong số báo vừa rồi

• Cụ Bùi thiệt là chướng quá

• Xìn tả chứ không phải thôi miên

• CÂU CHUYỆN HẰNG NGÀY

• Dân quạ đình công

• Cái chết của con nhà nghèo

• Một bài vận văn rất có giá trị về lịch sử: Hà Nội Chánh khí ca

• Quan về vườn (dịch thơ Pháp)

• Ông Eroshenko, thi nhân mù nước Nga

• Kể chuyện mình (dịch Eroshenko)

• Bờ ao (dịch Eroshenko)

• Thầy trò trong khám (dịch tiểu thuyết của Alexandre Dumas-père)

Trở lại đầu trang

Lại Nguyên Ân
Tiểu dẫn về sưu tập các tác phẩm của Phan Khôi đăng báo năm 1929
 Một số sách tra cứu để chú thích từ ngữ khó trong văn bản sưu tầm

• Ông Khổng Tử ở đầu lưỡi nhà chánh trị
• Cảm tưởng của đồng nhơn chúng tôi về cái tin buồn Lương Khải Siêu tiên sanh tạ thế
• Văn học với bình dân
• CÁI ẢNH HƯỞNG CỦA KHỔNG GIÁO Ở NƯỚC TA
• Về văn học của phụ nữ Việt Nam
• Văn học với nữ tánh
• Văn học của phụ nữ nước Tàu về thời kỳ toàn thạnh
• Cái tánh ghen cùng dật sự thi văn bởi nó mà ra
• Làm đi! hơn ngồi mà than
• Lại nói về vấn đề văn học với nữ tánh
• Phụ lục: Bài phản đối của ông Thế Phụng
• Bài trả lời của ông Phan Khôi
• THEO TỤC NGỮ PHONG DAO, XÉT VỀ SỰ SANH HOẠT CỦA PHỤ NỮ NƯỚC TA
• VIỆT NAM PHỤ NỮ LIỆT TRUYỆN
• Một cái gương sáng cho người làm mẹ
• Tơ hồng nguyệt lão với hôn nhân tự do
• Chữ trinh : Cái tiết với cái nết
• Luận về phụ nữ tự sát
• Cảm tưởng trong khi chấm bài luận quốc ngữ
• Chuyện bà cố tôi
• Nữ công
• Người Chàm ở Bình Thuận
• Chữ quốc ngữ ở Nam Kỳ với thế lực của phụ nữ
• Vấn đề viết chữ quốc ngữ
• Phụ lục : Bài phúc biện của Đặng Công Thắng
• Viết chữ quốc ngữ phải viết đúng
• Hai dấu hỏi ngã cũng cần phải phân biệt
• Cùng cô Lệ Thiên nói chuyện thơ Học Lạc
• Nói chuyện cùng ông Lệ Thiên
• Cùng sư Thiện Chiếu bàn về lối dịch sách hay là phê bình lối dịch của sách Phật học tổng yếu
• Phụ lục: Thiện Chiếu: Phật học tổng yếu bị phê bình là phải
• Phụ lục: Thiện Chiếu: Đôi lời cùng Phan Khôi tiên sanh
• Mấy lời thỉnh giáo lại cùng sư Thiện Chiếu
• Phụ lục: Thiện Chiếu: Cải chánh những chỗ sai lầm trong bài “Mấy lời thỉnh giáo” của Phan Khôi tiên sanh
• CÂU CHUYỆN HẰNG NGÀY

Trở lại đầu trang

Lại Nguyên Ân
Tiểu dẫn về sưu tập các tác phẩm của Phan Khôi đăng báo năm 1930
Một số sách tra cứu để chú thích từ ngữ khó trong văn bản sưu tầm

• Hoàng đế với phụ nữ 

• Lại hoàng đế với phụ nữ

• NHỮNG TỤC LẠ VỀ NAM NỮ Ở THẾ GIAN

• Đàn bà mới của một nước mới Thổ Nhĩ Kỳ

• Xóa một cái án trong lịch sử: thân oan cho Võ hậu -- Phụ lục: Nguyễn Hoàng Cảnh: Lời thưa cùng ông Phan Khôi - Phạm Văn Riễm: Phản kháng bài "Thân oan cho Võ hậu"

• Trả lời cho mấy vị độc giả hỏi về bài "Thân oan cho Võ hậu"

• Tại làm sao chúng ta không nên bỏ chữ quốc ngữ và phải viết cho đúng

• CÂU CHUYỆN HẰNG NGÀY

• Ý KIẾN TRUNG LẬP

• Cái chánh sách bên kia với cái thời cuộc bên nầy

• Chánh phủ với nhân dân tréo nhau

• Sự dùng người của chánh phủ

• Vấn đề sanh họat ở Sài Gòn và tiền lương người làm công

• Cách ngôn luận của người Á Đông

• Đọc cuốn "Nho giáo" của ông Trần Trọng Kim

• Người mở đường cho luận lý học Á Đông

• Cảnh cáo các nhà "học phiệt" (Phụ lục: PHẠM QUỲNH: Trả lời bài "Cảnh cáo các nhà học phiệt)

• Về bài phê bình sách "Nho giáo"

• Về cái ý kiến lập hội "Chấn hưng quốc học" của ông Phạm Quỳnh

• BÚT CHIẾN "TRUNG LẬP" - "ĐUỐC NHÀ NAM"

• VỀ CÁC CUỘC BIỂU TÌNH Ở NAM KỲ VỪA RỒI

• Sự khống cáo của Đuốc nhà Nam thêm vinh dự cho toà soạn Trung lập -- Đuốc nhà Nam biết phải, Trung lập rút bớt một mặt quân -- Về cuộc bút chiến của Trung lập chúng tôi với Đuốc nhà Nam -- Cùng các độc giả yêu quý.

• NÓI VỀ ĐẢNG LẬP HIẾN Ở NAM KỲ

• Nầy là lần thứ nhứt, cái ẩn tình đảng Lập hiến đuợc giải ra trên báo

• Khai một lần nầy nữa mà thôi: Đuốc nhà Nam là của ông Nguyễn Phan Long, còn Trung lập báo, cái tên nó dầu dính với Impartial luôn luôn, nó cũng cứ được đồng bào yêu quý

• Trong toà báo Đuốc nhà Nam ai là Đức Kỉnh? Xin người ấy phải trả lời tôi về việc này

• Vài lời hỏi ông Nguyễn Phan Long, chủ nhiệm Đuốc nhà Nam

• Cùng ông Đức Kỉnh, người ký tên trong báo Đuốc nhà Nam

• Kính cùng ông Ngô Quý Hoà (Phụ lục: NGÔ QUÝ HÒA: Trách ông Phan Khôi)

• MỘT SỰ BUỒN TRONG BÁO GIỚI - I. Ông Nguyễn Phan Long đã bôi lọ cái tên của ông trong làng báo -- II. Quả nhiên ông Nguyễn Phan Long làm xấu trong trường ngôn luận -- III. Tôi công kích ông Nguyễn Phan Long cũng như tôi công kích ông Phạm Quỳnh. – “Hội đồng phiệt” cũng như “Học phiệt"

• Trung lập tạm nghỉ công kích ông Nguyễn Phan Long

• VẤN ĐỀ CẢI CÁCH -  I. Muốn duy tân cải cách thì phải bắt từ học thuật tư tưởng mà duy tân cải cách trước; II. Cuộc duy tân của Nhựt Bổn cũng bắt từ học thuật tư tưởng mà duy tân trước;  III. Cái tình thế xã hội Nhựt Bổn còn dễ cải cách hơn xã hội ta ngày nay; cho nên ta lại phải ra sức nhiều hơn Nhựt Bổn; IV. Cuộc cải cách của nước Tàu rút lại cũng phải cải cách đến học thuật tư tưởng mới hơi có công hiệu

• Người Pháp nói tiên tri về thời cuộc xứ ta

• Cái địa vị của kiều dân Trung Huê

• Vấn đề hối lộ giữa quan trường

• Dân với quan

• Cải cách không phải là việc làm lấy tiếng

• Trở lại vấn đề Lập hiến

• Ai nóí dư luận An Nam không chính đáng

• Lãnh tụ với quần chúng

• Còn có ai nhớ nhung gì đến chuyện cải cách chăng?

• Đọc bài "Chiêu tuyết cho một nhà chí sĩ" của ông Huỳnh Thúc Kháng

• Học giả với chánh trị

• Bình tĩnh mà luận nghề làm thuốc của ta

• ĐỘC THƯ TUỲ BÚT: Có và không - Học giả ở đời loạn - Sự ngay thật của học giả - Hạng quân tử giả dối - Nói thế nào là khiếm nhã - Từ đâu người mình kêu người Tàu là “Chệt”? - Luận ngữ của Tống nho

• Luận lý học cai trị cả mọi sự ở đời

• Luật mâu thuẩn là bất biến, nó thích hạp với tư tưởng giới đời đời

• PHÉP LÀM VĂN: I.  Cách đặt các quán từ; II. Cách đặt đợi danh từ; III. Cách đặt động từ; IV. Dùng lời quả quyết và lời hồ nghi

• Phép đặt đầu đề (Lời thương xác cùng Minh Viên tiên sanh)

• Kính đáp Minh Viên tiên sanh về mấy bài thương xác cách đặt quán từ

• Đính chánh lại những chữ mà người ta hay dùng sai nghĩa

• Cuốn sách Nho Giáo gợi ý cho chúng tôi “người Việt Nam phải viết quốc ngữ cho đúng, dùng danh từ cho đúng"

• Theo thuyết chánh danh, đính chánh lại cách xưng tên của người Việt Nam

• Theo thuyết chánh danh, soát lại mấy cái danh từ người mình thường dùng

• Khoa học thường thức: Trí khôn của loài sâu bọ

• Về bài "Tục nhuộm răng của người mình"

• Lược sử xứ Đài Loan của Nhật Bổn và tình hình cuộc đảo chánh mới đây

• TẠP TRỞ: Chuyện lạ Nhựt Bổn - Lịch sử cây lúa - Tục điếu táng

• Giới thiệu và phê bình Thánh Kinh Báo

• Giới thiệu và phê bình sách Tiếng Phổ Thông

• Sự dịch sách ở nước ta ngày nay là sự rất cần và rất quan hệ

• Trả lời ba câu hỏi của một vị độc giả

• Trả lời bài ông Chu Quế Long biện luận cùng tôi về vấn đề vận văn...

• Trả lời ông Chu Quế Long lần chót

• Tin nhàn qua lại (Không biết thì hỏi - Cùng ông Hoành Sơn - Vài lời kính đáp ông Hoành Sơn)

• NHỮNG ĐIỀU NGHE THẤY (xem mục lục trong bài)

Phụ lục 1: PHẦN TỒN NGHI

• Nhớ ngày 24.3: Tây Hồ Phan Châu Trinh

Phụ lục 2: CÁC BÀI CỦA TÁC GIẢ KHÁC LIÊN QUAN ĐẾN PHAN KHÔI

• Hai tài liệu liên quan đến tiểu sử Phan Khôi

• HOÀNH SƠN: Đôi lời về Khổng giáo bàn cùng Phan Khôi tiên sanh

• NGUYỄN HOÀNG CẢNH: Lời thưa cùng ông Phan Khôi (về bài "Thân oan cho Võ hậu")

• PHẠM VĂN RIỄM: Phản kháng bài "Thân oan cho Võ hậu"

• ĐÀO VĂN HẠNH: Nối lời ông Phan Khôi về câu chuyện lý trưởng làm nên tứ trụ

• TRẦN TRỌNG KIM: Mấy lời bàn với Phan tiên sanh về Khổng giáo

• BÙI THẾ MỸ: Về việc Phan tiên sanh bị Đuốc nhà Nam phỉ báng

• NGÔ QUÝ HÒA: Trách ông Phan Khôi

• PHẠM QUỲNH: Trả lời bài "Cảnh cáo các nhà học phiệt

• HUỲNH THÚC KHÁNG: Chánh học cùng tà thuyết có phải là vấn đề quan hệ chung không?

• TRẦN TRỌNG KIM: Mời Phan Khôi tiên sanh trở về nhà học của ta mà nói chuyện

• HOÀNH SƠN: Bức thư gửi cho Phan Khôi tiên sanh

• VÕ XUÂN LÂM: Luật mâu thuẫn không thích hợp với tư tưởng giới nữa!

• VÕ XUÂN LÂM: Mấy lời đáp lại Phan tiên sanh

• HOÀNG TÍCH CHU: Còn cái “Bóp phơi” của tôi ? bác Thông Reo

• TRẦN CHÙY: Xin hỏi: Rồi đây ông Phan Khôi phải "mời" ra khỏi làng báo chăng?

• Ý kiến "Công luận" đối với bài "Vẽ rắn thêm chưn" của báo Tiếng dân

• HUỲNH THÚC KHÁNG: Vẽ rắn thêm chưn

• HUỲNH THÚC KHÁNG: Biện chánh lại mấy lời phê bình của ông Phan Khôi

• BAN DỊCH SÁCH PHẬT: Lại nói về chuyện dịch sách "Sự tích Phật Thích Ca

• LÊ VĂN KỶ: Sau khi phê bình bổn dịch "Sự tích Phật Thích Ca"

• THIẾT KHẨU NHI: Ông Phan Khôi làm mất vui cho việc bầu cử Viện trưởng viện Dân biểu Bắc kỳ

• THIẾT KHẨU NHI: Ông Thông Reo tiết lộ việc bí mật của ông Phạm Quỳnh

• THIẾT KHẨU NHI: Thông Reo tiên sinh thật lắm giọng reo

• CHU QUẾ LONG: Đọc bài "Trả lời 3 câu hỏi của một vị độc giả" của ông Phan Khôi…

• CHU QUẾ LONG: Trả lời bài ông Phan Khôi bàn về vận văn

  CÁC TÁC PHẨM CỦA PHAN KHÔI ĐĂNG BÁO NĂM 1931

   

  Lại Nguyên Ân
  Tiểu dẫn về sưu tập các tác phẩm của Phan Khôi đăng báo năm 1931

  Một số sách tra cứu
  Một cách lý giải về sự học và về tình thầy trò

   

   

• Tối bữa các nhà báo nhóm, vì sao không có mặt tôi?

• Một vài ngu kiến ngỏ cùng Hội báo giới quốc văn sắp lập

• Thời cuộc Ấn Độ và cái chơn tướng của thánh Gandhi

• Nên xưng Việt Nam là phải

• Hán học ở bên Pháp

• Gia đình ở xứ ta, nay cũng đã thành ra vấn đề rồi

• Cái cười của con rồng cháu tiên

• Hoàn cảnh với cựu truyền

• Cái chế độ gia đình nước ta đem gióng với luân lý của Khổng Mạnh

• Tiếng hay văn Việt Nam cũng chỉ có một mà thôi

• Sự lập thân của thanh niên nam nữ đời nay

• Cái tánh chất của lịch sử trước kia với bây giờ

• Lại nói về tam cang với ngũ luân

• Cái thủ đoạn ngang tàng của Mussolini

• Một cái tục, nếu không bỏ đi thì bất tiện: Tục kiêng tên

• Tình hình sanh hoạt của bọn hoạn quan sau khi nền quân chủ bị úp đổ

• Luận về quốc học

• Tống Nho với phụ nữ

• Một cái hại của chế độ đại gia đình: Bà gia với nàng dâu

• Đôi điều nên biết về Nho giáo: I.Cái thâm ý tôi định đem những điều ấy cống hiến cho học giới nước ta; II. Cái thuyết đạo thống đã bị đánh đổ; III. Cái lý học của Tống Nho đã bị trọng thương; IV. Gỡ cái lầm cho hai ông Lê Dư và Trần Trọng Kim

• Cái đồng hồ của người Việt Nam

• Thầy trò đời nay với thầy trò đời xưa

• Xét về câu sáo người mình thường nói: “Phong hóa suy đồi”

• Vấn đề sách ngụy

• Cảm tưởng trong khi trải qua mấy thành phố cũ

• Nhân vấn đề quốc học kéo qua vấn đề khác I. Sự ngay thật của học giả trong khi biện luận II. Hai văn hóa Nhật với ta  III. Lại thấy luận lý học là cần có IV. Chúng ta phải có ít nhiều sử học kim thời

• Sự trừng trị quan lại ăn hối lộ

• Thông Reo trả lời cho Nam Chúc về vấn đề bớt phụ cấp quan lại

• Cái tư cách của quan cai trị phải thế nào?

• Một vấn đề quan hệ cho cuộc cai trị

• Một tin quan hệ cho thời cuộc Trung Huê

• Cái mánh lới ngoại giao

• Quyền ngôn luận tự do ở nước văn minh

• Muốn trừ cái tệ hối lộ phải có dân quyền

• Cá nhơn chủ nghĩa

• Cái óc khoa học của người mình

• Quyền ngôn luận của ta nếu có chăng, sẽ sản sinh sau khi lập hiến

• Trong việc chánh trị chỉ có lý mà thôi, chẳng có tình

• Vì sự phát âm cho trúng

• Thái độ Tưởng Giới Thạch gần đây

• Bất điều đình

• Đọc “Người vợ hiền”

• Ông Tú Xương với thi cử

• Y thoại tùng biên

• Một bổn tiểu thuyết rất xuất sắc: Một cô lưu lạc đời nay

• Cái địa vị khôi hài trên đàn văn học

• Nghề làm thơ rất khó là cái đề

• Văn nghị luận phải viết thế nào?

• Cách lập luận nên thế nào?

• Đời người với thường thức

• Giới thiệu lối văn phê bình nhân vật

• Tiểu thuyết thế nào là hay?

• Vai ngự sử trên đàn văn

• Cắt nghĩa chữ "ông nhạc bà nhạc"

• Con người với lời nói

• Cái lý lịch của Vạn Lý Trường Thành

• Bàn về việc dịch kinh phật -  I. Phải là người tinh thông phật học mới có thể dịch được kinh  II. Những điều khó trong sự dịch kinh

• Một bộ tiểu thuyết cổ của Nhựt Bổn

• Cải chánh một điều lầm trong bài “Dật sự Ông Ích Khiêm” đăng kỳ trước

• Những tiếng xưa dùng mà nay không dùng nữa

• Những điều nghe thấy

Trở lại đầu trang

Sẽ dần dần lên mạng:
 

Phụ lục 1: Phần Tồn nghi
Phương Châm hành động của Quốc dân đảng Trung Huê về năm 1931
Sự giao thiệp cá nhơn giữa người Pháp và người Nam
Nho học của người Việt Nam ngày xưa với ngày nay
Nói về một tờ báo chữ nho
Vấn đề luật pháp ở Trung kỳ
Giới Khắc, một người lạ ở nước Tàu ngày nay
I. Giới Khắc, người lạ nước Tàu
II. Bức thơ trách Tưởng Giới Thạch
Một sự tấn bộ trong báo giới nước ta
Có phải Công luận báo đổi tôn chỉ không ?
I
II
Cái thái độ bình dân của một vị quân chủ
Cái sở kiến của chánh khách và của học giả
Đáp lời hỏi
Duy vật, vật chất, duy vật sử quan, những danh từ ấy khác nhau thế nào ?
Đầu tròn chơn vuông là cái gì ?
Nước non nhà
Phụ lục 2 : Bài của các tác giả khác
Quyền lợi và tương tế
Bữa tiệc tiễn hành bạn đồng nghiệp Hoàng Tích Chu về Bắc
Cái án tú Khôi – cử Kỳ
Những chuyện làng báo trong khoảng đầu năm
Lo việc báo giới ái hữu
Nghe quẻ bói của Thông Reo mà Văn Tôi mừng
Dịch Phật giáo
Một bức thơ nói tiếp chuyện dịch kinh Phật
Báo Trung lập đã nhổ đi một cái đinh
ở trước mắt ông Phan Khôi
Một sự cải chánh nên thân
Về câu chuyện "Nhà họ Dương đổ đốn"
Cần có bọn học giả ấy của ông Phan Khôi
Nói chuyện thêm về khoa học tạp chí
Việt Nam ta cũng cú người hay thi
Thư gửi cho ông Phan Khôi trong báo Trung lập
Lối văn phê bình nhơn vật : Ông Phan Khôi
Chữ "sâu nhái tiếng" có thành lập được không ?
Cuộc bút chiến này nữa là mấy ?
Nước ta có quốc học
Bàn về quốc học
Chung quanh cuộc tranh biện Lê Dư, Phan Khôi
Câu chuyện ấy lại nổi lên ở tỉnh Đông