Sau 11 cuộc họp để bàn bạc và thực hiện các
kế hoạch phòng – chống tham nhũng, công việc
phòng – chống tham nhũng tại Việt Nam có gì
mới, đáng quan tâm?
Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng – chống
tham nhũng, trong quý vừa qua, cơ quan này
đã tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành và
các cấp, các ngành trực thuộc đã đạt được
những kết quả thiết thực, góp phần tích cực
phục vụ nhiệm vụ chính trị.
Tuy nhiên, căn cứ vào các báo cáo tại cuộc
họp này, có thể thấy, chuyển biến rõ nét
nhất chỉ mới ngừng lại ở việc: Tuyên
truyền, giáo dục, hoàn thiện thể chế, kiểm
tra, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ xử lý các vụ
tham nhũng, kiện toàn tổ chức, nâng cao chất
lượng hoạt động của các cơ quan chuyên trách
về phòng chống tham nhũng.
Tại cuộc họp vừa kể, Thanh tra Chính phủ cho
biết, đến hết quý 3 năm 2009, cơ quan này đã
hoàn tất tám cuộc thanh tra trong kế hoạch
năm ngoái và thực hiện thêm 14 cuộc thanh
tra khác.
Chỉ đề nghị điều tra
Tổng hợp số liệu từ 11 trong số 12 vụ đã có
kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ phát
hiện có 11.162 tỷ đồng Việt Nam, 129.889 đô
la, 3.237 mét vuông nhà - đất, 21.500 cổ
phần được chi – dùng sai nguyên tắc. Đáng
lưu ý là Thanh tra Chính phủ chỉ đề nghị
điều tra – xem xét trách nhiệm hình sự 3
trong số 11 vụ sai phạm.
Tương tự, trong chín tháng vừa qua, các bộ,
ngành và địa phương đã thực hiện 9.009 cuộc
thanh tra. Tuy các bộ, ngành và địa phương
chỉ mới hoàn tất 7.001 cuộc thanh tra nhưng
đã phát hiện có 9.278 tỷ đồng Việt Nam và
1.368 héc ta đất được chi – dùng sai nguyên
tắc. Giống như Thanh tra Chính phủ, Thanh
tra các bộ, ngành, địa phương chỉ đề nghị
điều tra – xem xét trách nhiệm hình sự 40 vụ
trong số 7.001 vụ sai phạm.
Cũng tại cuộc họp vừa kể, các cơ quan bảo vệ
pháp luật của Việt Nam cho biết, nếu so tám
tháng đầu năm nay với tám tháng đầu năm
ngoái, số vụ tham nhũng bị ngành kiểm sát
truy tố giảm khoảng 18% và số vụ tham nhũng
bị Tòa án đưa ra xét xử giảm khoảng 20%.
Kết quả thiết thực?
Cho dù, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng –
chống tham nhũng nhận định, công tác phòng –
chống tham nhũng trong quý vừa qua còn nhiều
hạn chế như: Một số giải pháp phòng ngừa
tham nhũng có hiệu quả thấp, nhiều yếu kém
chậm được khắc phục, tình trạng nhũng nhiễu
của nhiều cán bộ, công chức trực tiếp giải
quyết công việc với người dân và doanh giới
vẫn gây bức xúc trong xã hội nhưng theo
báo chí Việt Nam, ông Nguyễn Tấn Dũng, Thủ
tướng, kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về
phòng – chống tham nhũng vẫn khá lạc quan
khi cho rằng: Công tác phòng chống tham
nhũng đã đạt được những kết quả thiết thực,
góp phần vào thành tựu chung của đất nước.
Trong chín tháng qua, dự kiến tăng trưởng
GDP đạt 5,2%, cao nhất ở Ðông Nam Á, an sinh
xã hội được bảo đảm, quốc phòng - an ninh
được giữ vững, chính trị - xã hội ổn định.
Hoạt động của các Ban chỉ đạo có tác dụng
nhất định...
Nhận định này liệu có chính xác?
Trên thực tế, số vụ biểu tình của những công
dân mất đất, mất nhà, mất tài sản trên khắp
Việt Nam, kéo nhau đến khiếu nại, tố cáo tại
Văn phòng Tiếp dân của Ban Chấp hành Trung
ương Đảng và Nhà nước, tọa lạc ở số 110
đường Cầu Giấy, quận Cầu Giấy, thành phố Hà
Nội vẫn không giảm. Do các khiếu nại, tố cáo
không được giải quyết thỏa đáng, những người
khiếu nại, tố cáo đã cùng nhau biểu tình.
Một số cuộc biểu tình như thế đã được ghi
âm, ghi hình rồi đặt trên nhiều website,
trong đó có youtube và đây là âm thanh, kèm
theo hình ảnh, ghi nhận một trong nhiều cuộc
biểu tình này, mời quý vị cùng nghe: ...
Yêu cầu giải tán Ban Chỉ đạo Trung ương về
phòng chống tham nhũng... Giải tán! Giải
tán! Giải tán 110 Cầu Giấy đi, không làm gì
được cho dân, không giải quyết được gì cho
dân, ở đây chỉ là ổ tham nhũng thôi... Đề
nghị giải tán 110 Cầu Giấy để chúng tôi lấy
đất nuôi gà, nuôi lợn!
Án treo, án dưới 3
năm
Cùng thời điểm ông Nguyễn Tấn Dũng đưa ra
nhận định, công tác phòng chống tham nhũng
đã đạt được những kết quả thiết thực, góp
phần vào thành tựu chung của đất nước, Ủy
ban Thường vụ của Quốc hội Việt Nam đã chính
thức bày tỏ sự băn khoăn về chuyện phát hiện
tham nhũng thông qua hoạt động thanh tra,
kiểm tra còn quá ít. Tuy tội phạm tham nhũng
gây nhiều bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng uy
tín cơ quan nhà nước, đe dọa sự tồn vong của
chế độ nhưng khi xét xử, tòa án các cấp lại
cho hưởng án treo, án tù dưới 3 năm quá
nhiều...
Trên số ra ngày 13 tháng 10, tờ Pháp Luật
TP.HCM dẫn lời của Thẩm phán Trương Hòa
Bình, Chánh án Tòa Tối cao, đồng thời là
thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng –
chống tham nhũng, phân trần về lý do tại sao
nhiều tham quan được Tòa án cho hưởng án
treo: Hướng dẫn về án treo chỉ yêu cầu,
khi hình phạt tù không quá ba năm, bị cáo có
từ hai tình tiết giảm nhẹ trở lên... là đã
có thể xem xét cho hưởng án treo, mà trong
các vụ án tham nhũng, đối tượng là cán bộ,
công chức, đảng viên thì nhân thân thường là
tốt, lại có quá trình cống hiến. Các vụ án
được phát hiện thường là nhỏ, giá trị sai
phạm không quá lớn nên gia đình bị cáo
thường chủ động khắc phục thiệt hại. Cho nên
về lý mà nói, cho hưởng án treo nhiều trong
án tham nhũng chưa hẳn đã sai hết...
Lời phân trần của ông Trương Hòa Bình khiến
người ta nhớ tới bản án sơ thẩm mà Tòa án
TP.HCM vừa tuyên, đối với ông Huỳnh Ngọc Sỹ
- nghi can chính trong vụ nhận khoản hối lộ
lên tới 820.000 đô la của Tập đoàn PCI – hồi
cuối tháng trước.
Tuy có đủ cơ sở xác định ông Sỹ “lợi dụng
chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công
vụ” , bỏ túi 52 triệu đồng nhưng thay vì
phải đề nghị phạt ông Sỹ từ 10 đến 15 tù,
theo quy định của Luật Hình sự, Viện Kiểm
sát đã vận dụng yếu tố ông Sỹ là cán bộ,
đảng viên, có “nhân thân
tốt, có quá trình cống hiến lâu dài, gia
đình có công với cách mạng, quá trình làm
việc đã đạt nhiều thành tích tốt” để
đề nghị chỉ phạt ông Sỹ từ 5 đến 6 năm tù.
Sau đó, Tòa án tiếp tục vận dụng những yếu
tố này thêm một lần nữa để cuối cùng, chỉ xử
phạt ông Sỹ ba năm tù. Gần đây, sau khi dư
luận chỉ trích kịch liệt, Viện Kiểm Sát
TP.HCM đã kháng nghị bản án sơ thẩm, đề nghị
Tòa Phúc thẩm tăng hình phạt đối với ông Sỹ.
Theo báo chí Việt Nam, Viện Dư luận xã hội
thuộc Ban Tuyên giáo trung ương vừa thực
hiện một cuộc điều tra dư luận xã hội về
tham nhũng. Theo đó, có tới 60% cho
rằng tham nhũng vẫn còn nghiêm trọng, phức
tạp. Đáng chú ý là phần lớn người được hỏi
cho biết họ chưa cảm nhận sự tiến triển
trong công tác phòng, chống tham nhũng.
Vậy thì hiệu quả thực của công việc phòng –
chống tham nhũng tại Việt Nam là gì?
Nhận định của Ban Chỉ đạo phòng – chống tham
nhũng Trung ương có một ý được nhấn mạnh. Đó
là cơ quan này đã tập trung chỉ đạo các cấp,
các ngành và các cấp, các ngành trực thuộc
đã đạt được những kết quả thiết thực, “góp
phần tích cực phục vụ nhiệm vụ chính trị”.