Nguồn: Đài RFA
Ngày 17 và 18-1-08

Vấn đề Trường Sa-Hoàng Sa tại Hội nghị Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam
 
Việt Hùng, phóng viên đài RFA

Liên quan đến hội nghị Ban chấp hành Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam diễn ra tuần qua tại Hà Nội, vấn đề Hoàng Sa - Trường Sa dù không nằm trong nghị trình hội nghị nhưng đã được đặt ra. Trong số những diễn giả có giáo sư Tương Lai, nhà sử học Dương Trung Quốc và một số các đại biểu tham dự. Nội dung cuộc thảo luận ra sao, mời quí vị theo dõi qua câu chuyện của Việt Hùng với nhà sử học Dương Trung Quốc.

Việt Hùng: Thưa Ông Dương Trung Quốc, tại kỳ họp Mặt trận Tổ quốc Trung ương vừa qua, một vấn đề cũng được đặt ra đó là biên giới lãnh hải liên quan đến chủ quyền của Việt Nam ở hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa. Tại hội nghị này vấn đề được đặt ra như thế nào? Và cá nhân ông, ông đã trình bày những vấn đề này ra sao?

Ông Dương Trung Quốc: Thực ra theo tôi vấn đề này không nằm trong nghị sự của kỳ họp này và điều đó phần nào cũng gây bức xúc trong số những đại biểu tham dự. Thực tế có đại biểu là giáo sư Tương Lai đã phát biểu một bài rất thẳng thắn nói về vấn đề này và theo tôi hiểu thì ông Tương Lai cho là không có sự kiên quyết từ phía nhà nước Việt Nam khi bày tỏ quan điểm của mình trước những hành xử của Trung Quốc đối với Hoàng Sa - Trường Sa.

Bài phát biểu của giáo sư Tương Lai thì chắc là nhiều vị biết rồi, vì chính anh đặt vấn đề hỏi tôi có nghĩa là anh đã nắm được cả rồi cho nên ở đây tôi không nhắc lại ý kiến của giáo sư Tương Lai nữa. Quan điểm của tôi như tôi đã nói hội nghị, khi xảy ra vụ việc ấy như thông báo chính thức của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam là ông Lê Dũng nói đây là việc mà các bạn trẻ phản ứng bằng cách tổ chức biểu tình hay bằng những hình thức khác… thì chỉ là một hình thức tự phát.

Trước hết tôi nghĩ nếu đây là một hành động tự phát thì thông tin này theo tôi là đáng mừng, vì lâu nay ở trong nước thông tin nói rằng, giới trẻ ít quan tâm đến lịch sử, truyền thống… thì rõ ràng với những phản ứng tự phát như thế này cũng thể hiện được trong sâu thẳm của giới trẻ vẫn giữ được tâm thức trong truyền thống của con người Việt Nam, truyền thống Việt Nam nhất là khi chủ quyền của dân tộc, danh dự của dân tộc bị xúc phạm.

Thế nhưng tôi cũng nói ngay tại Hội nghị là khi tôi nhận được những thông tin qua Email hay qua Blog của tôi từ các bạn trẻ hỏi “chúng cháu có nên đi biểu tình hay không?” thì tôi thành thực tôi trả lời như thế này “Nếu biểu tình mà Trung Quốc chùn bước thì tôi cũng đi biểu tình với các bạn, nhưng với kinh nghiệm lịch sử của tôi, một người làm sử thì họ (tức Trung Quốc) không phải là như vậy. Trong trường kỳ lịch sử của mình ông cha ta phải tạo cho mình bản lĩnh vừa phải kiên quyết và vừa phải hết sức mềm mỏng. Mục tiêu lâu dài là phải hòa hiếu với họ để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của mình…

Tôi không đủ thông tin để nói rằng những cuộc biểu tình này là do ai tổ chức, bởi vì chúng ta có thể đưa ra rất nhiều giả thuyết khác nhau và nếu hướng những cuộc biểu tình này vào mục tiêu chính trị, phải chăng là do nhà nước tổ chức, phải chăng là có những thế lực từ bên ngoài tổ chức? thậm chí do chính người Trung Quốc tổ chức để tạo ra một cái gì đó không ổn định ở Việt Nam thì sao? Cho nên chính vì không đủ thông tin nên tôi không thể khuyên các bạn trẻ được ngoài một lời khuyên duy nhất “Là phải giữ lòng yêu nước đấy, tinh thần yêu nước ấy”.

Và nhân đây tôi cũng phát biểu luôn ý kiến của tôi không chỉ riêng đối với việc biểu tỏ của giới trẻ biểu tình về việc Hoàng Sa - Trường Sa mà ngay cả với những bà con kéo về khiếu kiện chẳng hạn. Ngay tại diễn đàn Quốc Hội, tôi cũng từng phát biểu chúng ta cần sớm có luật về biểu tình để người dân có thể bày tỏ trong khuôn khổ pháp luật và nhà nước có thể khai thác cái đó có lợi cho mình để vừa bảo đảm sự ổn định, vừa bảo đảm ngay trong cuộc đấu tranh ngoại giao để coi lòng dân, chí khí của người dân làm chỗ dựa tinh thần là một tác động đồng minh cho những hoạt động ngoại giao của mình nhất là Việt Nam thì luôn nói đến “chiến tranh nhân dân - ngoại giao nhân dân” thì phải biết tổ chức tập hợp nhân dân.

Tại hội nghị tôi cũng nói về một bức xúc từ lâu trong giảng dạy lịch sử ở Việt Nam chưa quan tâm đúng mức đến việc giảng dạy lịch sử hình thành lãnh thổ để trang bị cho giới trẻ một cơ sở tri thức và nhất là tinh thần những lập luận về pháp lý để các em có thể tự nhận thức ra được những vấn đề mà thường là hết sức phức tạp và thường chịu sức ép từ nhiều luồng dư luận khác nhau, tức là trang bị cho tinh thần nhận thức tự giác này.

Tôi tin rằng nếu đưa vào chương trình giảng dạy về lịch sử hình thành lãnh thổ và không chỉ là vấn đề Hoàng Sa - Trường Sa mà ngay cả với vùng đất Nam Bộ, vùng đất Tây Nguyên…thì chúng ta thấy các bạn trẻ sẽ có những phản ứng chín chắn hơn, sẽ tránh đi được những cái đáng tiếc mà các nhà quản lý có thể e ngại khi đứng trước những hiện tượng này.

Và cuối cùng tôi cũng nói qua đó phải chăng chúng ta thấy về phía nhà nước Việt Nam cũng có sự lúng túng, chưa lường hết được, cho nên phản ứng, cách ứng xử cũng có thể tạo ra những suy nghĩ khác nhau, cách đánh giá khác nhau thậm chí phản ứng khác nhau…đặc biệt là đối với giới trẻ là giới rất nhạy cảm thời cuộc và đồng thời giới trẻ có tất cả những phẩm chất của một tinh thần dân chủ đang được tiếp thu trong thời đại này. Đây là ý kiến và nội dung chính liên quan đến vấn đề này mà tôi đã trình bày tại diễn đàn Mặt trận Tổ Quốc.

Việt Hùng: Vâng nhưng thưa ông phải chăng là vì những ý kiến của giáo sư Tương Lai, của cá nhân ông hay của một số các nhân hào chí sĩ tại diễn đàn của Mặt trận Tổ Quốc nên khiến ông Vũ Dũng, thứ trưởng Bộ Ngoại Giao đã lên tiếng xác nhận vấn đề Hoàng Sa - Trường Sa của Việt Nam sẽ được đưa ra diễn đàn Liên Hiệp Quốc vào năm 2009. Phải chăng là từ sức ép của những dư luận hay sao?

Ông Dương Trung Quốc: Không, tôi nghĩ việc xuất hiện ông Vũ Dũng ở hội nghị Mặt trận Tổ Quốc cũng là đáp lại một thực tế như tôi nói là thông tin chưa đầy đủ cho quần chúng nhất là với Mặt trận Tổ Quốc là nơi đầu mối thông tin tới quần chúng mà còn chưa được có những thông tin đầy đủ thì chính sự có mặt của ông Vũ Dũng và sự phát biểu của ông Vũ Dũng tôi thấy cũng có ích cho thấy một cái đầy đủ hơn, toàn diện hơn kể cả những vấn đề về lịch sử, những vấn đề thời sự và trong chừng mực nào đó về đường lối, chính sách của nhà nước Việt Nam trong vấn đề này.

Từ phát biểu của ông Vũ Dũng mà tôi phát biểu tiếp ở hội nghị là cần phải làm sao cho người dân hiểu được thông qua hệ thống truyền thông, hệ thống giáo dục, bởi vì, phải chăng những thông tin đó không được phổ biến rộng rãi có hệ thống, cho nên dẫn đến việc thiếu thông tin nên dẫn đến những hành động có thể là mang nặng tính tự phát. Tại sao một thế hệ trẻ như vậy lại không thể có tổ chức nhất là trong điều kiện hiện nay ngay trong Mặt trận Tổ Quốc cũng có thể tập hợp giới trẻ như đoàn thanh niên hay hội Liên hiệp thanh niên chẳng hạn…

Tôi cho việc ông Vũ Dũng tuyên bố như thế nào trên báo chí truyền thông thì tôi cho là cũng phản ảnh quan điểm của nhà nước Việt Nam và những dự định của nhà nước Việt Nam trong chính sách đối ngoại, đặc biệt với Trung Quốc liên quan đến hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa.

Việt Hùng: Theo ông Vũ Dũng, thứ trưởng Ngoại giao tuyên bố tại Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam thì vấn đề Hoàng Sa – Trường Sa sẽ được đưa ra diễn đàn Liên Hiệp Quốc vào năm 2009. Từ những yếu tố nào mà Việt Nam phải chờ đến năm 2009 thay vì năm 2008?

Ông Dương Trung Quốc: Cái này bản thân tôi không đủ thông tin để trả lời câu hỏi đó của ông về việc ông Vũ Dũng nói là 2009 mới đưa vấn đề ra Liên Hiệp Quốc.

Thế nhưng tôi nghĩ việc bảo vệ biên giới lãnh thổ là một việc thường trực, đời xưa cũng vậy, đời nay cũng vậy và mai sau cũng vậy! cho nên tôi nghĩ giải pháp như thế nào, lựa chọn cách làm thế nào của nhà nước Việt Nam thì tôi nghĩ thế nào thì nhà nước cũng có những luận kết của mình, bước đi của mình.

Tôi nghĩ qua vụ này nhà nước Việt Nam cũng cần phải hiểu là cần phải dựa vào dân một lần nữa cũng như trong quá khứ hay trong công cuộc đấu tranh ngoại giao luôn luôn được nhắc nhở vấn đề này hết sức nhạy cảm và đặc biệt trong bối cảnh hiện nay Việt Nam rất muốn ổn định và rất muốn là giữ được hòa hiếu với Trung Quốc trong khi có thể mở rộng quan hệ với những quốc gia khác đặc biệt là với Hoa Kỳ.

Tôi nghĩ chắc chúng ta không dùng lại ý niệm “đi trên dây”, nhưng mà tôi nghĩ tương lai, sự phát triển và số phận Việt Nam tùy thuộc nhiều vào việc xử lý những mối quan hệ đa nguyên với nhiều đối tác khác nhau và đặc biệt là vai trò của Trung Quốc và Hoa Kỳ sẽ có một vị trí quan trọng.

Việt Hùng: Có ý kiến cho rằng dường như Việt Nam không có sự chuẩn bị để chứng minh về mặt lịch sử trong vấn đề Hoàng Sa - Trường Sa?

Ông Dương Trung Quốc: Tôi nghĩ đấy là một câu nói hoàn toàn sai. Nếu mà đứng từ góc độ lịch sử thì Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý về chủ quyền của mình và tôi nghĩ điều này Việt Nam đã tuyên bố từ lâu rồi, kể cả sách trắng từ ngày Việt Nam có xung đột với Trung Quốc cũng như tất cả quan điểm được công bố của Việt Nam.

Tôi cho rằng hơn ai hết Việt Nam có chứng cứ lịch sử. Đương nhiên tôi cũng hiểu ngoại giao còn phải có thực lực nữa và nhất là bài học về Hoàng Sa và như chúng ta đã biết Hoàng Sa mất trong hoàn cảnh như thế nào rồi, trong hoàn cảnh trước nhất la phải nói đến sự cấu kết giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Việt Hùng: Vấn đề chúng tôi đặt ra tài liệu và tư liệu lịch sử có thể Việt Nam đã chuẩn bị, nhưng tính thụ động của Việt Nam việc nghiên cứu chứng minh Hoàng Sa - Trường Sa là thuộc chủ quyền Việt Nam?

Ông Dương Trung Quốc: Tôi thì tôi không nghĩ như anh kể cả những nguồn tin mà chúng tôi đánh giá rất cao của anh chị em Việt kiều và kể cả bạn bè quốc tế ở nước ngoài do điều kiện thuận lợi hơn để tiếp xúc với các nguồn tài liệu, ở trong nước họ cũng ghi nhận về chuyện này.

Tôi nghĩ, bản thân chúng tôi là những người làm sử nên chúng tôi cũng phản ánh điều đó trên những phưong tiện thông tin trên phương diện chuyên môn của mình thành thử tôi nghĩ chuyện thụ động là không phải. Chứ còn trên phương diện đấu tranh như thế nào nhất là trực diện với Trung Quốc thì tôi cho đây là công việc bên Bộ Ngoại giao Việt Nam về quan niệm về bước đi và phương cách ngoại giao.

Việt Hùng: Nhưng mà trong thời gian vừa qua chúng tôi ghi nhận dư luận tại Việt Nam nói nhiều đến việc người dân cũng như dư luận trong xã hội Việt nam thiếu những thông tin về vấn đề biên giới lãnh hải đặc biệt trong vấn đề Hoàng Sa - Trường Sa, điểm đó chúng tôi đặt ra là muốn nói đến tính “thụ động”?

Ông Dương Trung Quốc: Không, tôi muốn nói với anh hai điều. Điều mà tôi đã nói tại hội nghị Mặt trận Tổ Quốc là chúng ta chưa truyền bá thông tin đến cho nhiều người dân, chứ con tôi nghĩ các nhà chuyên môn và các cơ quan có trách nhiệm nhất là trong thời gian vừa qua Việt Nam đã phải là rất nhiều trong vấn đề xác định biên giới không chỉ là với Trung Quốc mà ngay cả với Lào và Campuchia thì cùng một bề dày tích lũy thì tôi nghĩ không phải không được căn cứ.

Vấn đề ở đây là sử dụng những chứng cứ trong cuộc đấu tranh trực diện thôi, chứ còn tôi nghĩ ai nói rằng ở Việt Nam không chuẩn bị, thụ động trong vấn đề này thì tôi nghĩ là không phải.

Việt Hùng: Với cái nhìn của ông trong lúc này đây vai trò của các nhà nghiên cứu đặc biệt là các sử gia sẽ như thế nào trong việc giúp dư luận hiểu đúng vấn đề?

Ông Dương Trung Quốc: Trên thực tế chúng tôi nghĩ tất cả những gì xảy ra chẳng hạn như cách đây 3 năm mà phía Trung Quốc tổ chức kỷ niệm 30 năm thu hồi lãnh thổ…thì người lên tiếng nhiều nhất, trực diện nhất là các nhà sử học.

Việt Hùng: Với cái nhìn của ông sẽ phải bắt đầu từ đâu để vấn đề Hoàng Sa – Trường Sa trở thành vấn đề lớn có tính chiến lược trong những nghiên cứu về lịch sử theo tinh thần công pháp quốc tế và bang giao quốc tế?

Ông Dương Trung Quốc: Tôi nghĩ là có hai mặt. Một mặt là Việt Nam phải nghiên cứu sâu hơn nữa về lịch sử Hoàng Sa - Trường Sa như là một bộ phận lãnh thổ của mình cũng như tất cả những đối tượng cần nghiên cứu.

Điểm thứ hai nữa cũng phải nói là còn mặt yếu của nó là khả năng tiếp cận với nguồn tư liệu từ bên ngoài. Lâu nay thì chúng ta vẫn dựa vào những nguồn tư liệu của các bạn nghiên cứu từ bên ngoài, đặc biệt trong số đó có một số anh chị em Việt Nam sống ở nước ngoài hoặc một số bạn bè quốc tế nước ngoài.

Nhưng cái quan trọng nữa tôi nghĩ cần phải trang bị cho người Việt Nam đó là những hiểu biết về tri thức về luật pháp quốc tế liên quan đến chủ quyền, liên quan đến quyền lợi của mình, điều này cũng rất phù hợp với bối cảnh Việt Nam đang hội nhập với thế giới.

Chúng ta cũng thấy một khiếm khuyết là đúng điều này Việt Nam chưa chuẩn bị trang bị được kỹ năng cũng như tri thức để chuẩn bị cho việc hội nhập, ngay cả trên lãnh vực kinh tế và trong chừng mực nào đó trên lĩnh vực đấu tranh pháp lý và chủ quyền cũng là một khiếm khuyết mà tôi nghĩ cần phải thúc đẩy nhiều hơn nữa.

Việt Hùng: Một câu hỏi cuối cùng thưa ông Dương Trung Quốc, xin ông có đôi lời với các bạn trẻ, với những thanh niên, sinh viên hiện đang bức xúc về vấn đề Hoàng Sa - Trường Sa của Việt Nam.

Ông Dương Trung Quốc: Tôi cũng xin nhắc lại thành thực điều mà tôi đã nói tại hội nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là các bạn trẻ các bạn trước hết hãy giữ được tinh thần ấy, tấm lòng ấy.

Chúng tôi mong rằng các bạn sẽ có cơ hội tiếp cận với nhiều nguồn thông tin đầy đủ hơn nữa kể cả thông tin của nhà nước về đường đi nước bước của nhà nước Việt Nam trong việc bảo vệ chủ quyền dân tộc và để tạo ra sức mạnh của toàn dân, chứ không để biến thành một sự sức mạnh bị phân tán bởi vì những mục tiêu chính trị khác.

Việt Hùng: Chúng tôi xin cám ơn ông đã dành thời gian cho cuộc nói chuyện ngày hôm nay.

Ông Dương Trung Quốc: Vâng, xin các ông cố gắng phản ánh đúng quan điểm của tôi.

Việt Hùng: Vâng, xin cám ơn ông.