Mục đích của việc hiện đại hóa quân sự
của Trung Quốc là gì? Phải chăng Trung Quốc
trang bị nhiều vũ khí chỉ với mục đích phòng
thủ như họ đã tuyên bố? Hay họ lo ngại sẽ bị
các nước khác tấn công, hay còn có lý do nào
khác?
Chi phí quốc phòng lớn chưa từng thấy
Chương trình hiện đại hóa quân sự chưa
từng thấy của Trung Quốc trong hai thập kỷ
qua đã ngốn hàng trăm tỷ đô la. Theo báo cáo
của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, chỉ riêng năm
2008, Trung Quốc đã chi hơn $100 tỷ đô la,
gần bằng chi phí quốc phòng của các nước
trong khu vực gộp lại.
Cũng vẫn theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, năm
2005, Trung Quốc đã tăng gấp mười lần ngân
sách quốc phòng so với năm 1989. Đầu năm
2008, Bắc Kinh thông báo sẽ tăng 17,6% ngân
sách quốc phòng, tương đương 60 tỷ đô la.
Thế nhưng, theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, trên
thực tế, chi phí quốc phòng của Trung Quốc
cao hơn rất nhiều, ước tính trong năm 2008
từ 105-150 tỷ đô la.
Đầu năm 2009, Trung Quốc thông báo sẽ
tăng chi phí quốc phòng thêm 14,9%. Giới
chuyên gia cho rằng, đây là lần thứ 19,
Trung Quốc tăng ngân sách quốc phòng trong
vòng 20 năm qua. Các phân tích cho thấy ngân
sách quốc phòng cao hơn cả tăng trưởng GDP ở
Trung Quốc. Trong 10 năm qua, ngân sách quốc
phòng chính thức của Trung Quốc tăng trung
bình là 12,9%, trong khi GDP chỉ tăng 9,6%.
Tất cả cho thấy, Trung Quốc không những
có khả năng đe dọa các nước trong vùng mà
còn có khả năng đe dọa các căn cứ quân sự
Hoa Kỳ ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Sở hữu nhiều vũ khí hiện đại nhất
Ngoài ra, Trung Quốc còn cho thấy họ đang sở
hữu nhiều vũ khí hiện đại nhất. Ông James A.
Lyons, Đô đốc Hải quân nghỉ hưu và là Tổng
tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ cho
biết, gần đây, Trung Quốc đã mua của Nga
nhiều tên lửa hành trình, loại siêu âm
thanh, được thiết kế đặc biệt để tấn công
các tuần dương hạm và khu trục hạm.
Hiện tại, Trung Quốc có 36 tàu mang tên
lửa hành trình, loại chống tàu thuyền trên
biển. Ngoài ra Trung Quốc còn phát triển tên
lửa đạn đạo, loại tên lửa được thiết kế với
mục tiêu nhắm vào các tàu sân bay Hoa Kỳ,
không phải để tấn công loại tàu thương mại.
Bên cạnh đó, Trung Quốc còn sở hữu máy bay
ném bom loại hiện đại nhất, H-6K và một máy
bay chiến đấu thế hệ thứ năm.
Tháng 5 năm 2008, vệ tinh Hoa Kỳ cho
thấy, Trung Quốc đang xây dựng một căn cứ
hải quân ngầm rất lớn ở phía nam đảo Hải
Nam.
Một tài liệu do Cục Tình báo Hải quân Hoa
Kỳ vừa công bố, chỉ ra Trung Quốc đang chạy
đua để trở thành một siêu cường trên biển.
Hải quân Trung Quốc hiện sở hữu: 53 tàu ngầm
tấn công, loại chạy bằng dầu diesel, 6 tàu
ngầm tấn công bằng hạt nhân, 3 tàu ngầm hạt
nhân có tên lửa đạn đạo, 26 khu trục hạm, 48
khu trục hạm loại nhỏ, 58 tàu lưỡng cư, vừa
chạy trên bộ vừa chạy dưới nước và hơn 80
tàu tuần tra ven biển có trang bị tên lửa.
Báo tiếng Trung đưa tin, đầu năm nay,
Trung Quốc chính thức đưa thêm hai tàu có
tên là Ngọc Lâm và Vận Thành vào hoạt động.
Đây là hai tàu hộ vệ tên lửa được trang bị
vũ khí thuộc loại hiện đại nhất, có hệ thống
tên lửa, hệ thống chống tàu ngầm và hệ thống
ra-đa dẫn đường cho tên lửa đối hạm Sunburn
do Nga chế tạo.
Tranh chấp trong khu vực
Trung Quốc hiện đang có tranh chấp
lãnh thổ với các nước ở 3 khu vực chính: dọc
theo biên giới chung với Ấn Độ và Bhutan,
vùng biển tiếp giáp với Nhật Bản và vùng
biển Đông, nơi tiếp giáp với VN,
Philippines, Brunei và Malaysia.
Vùng biển tiếp giáp với Nhật Bản, tại khu mỏ
khí đốt Chunxiao, cả Trung Quốc lẫn Nhật
đang đòi chủ quyền. Thế nhưng, năm ngoái
Trung Quốc có các hoạt động cho thấy họ đang
chuẩn bị khai thác một mình.
Riêng vùng biển Đông, Trung Quốc cho
rằng, hơn 80% đại dương này thuộc chủ quyền
của họ.
Song song với việc đòi chủ quyền ở vùng
biển Đông, Trung Quốc còn đơn phương áp đặt
lệnh cấm ngư dân trong khu vực bắt đánh bắt
cá ở các vùng biển đang tranh chấp. Từ cuối
năm 2007 đến nay, Trung Quốc đã gia tăng
tuần tra hải quân, gây áp lực với các công
ty nước ngoài nhằm ngăn chặn các hoạt động
khai thác của các nước khác trong khu vực.
Tháng trước, Trung Quốc cảnh cáo
Philippines, khi nước này cho thăm dò năng
lượng ở vịnh Reed Bank, thuộc quần đảo
Kalayaan. Vịnh này cách Palawan của
Philippines khoảng 250 km về phía tây.
Lo lắng của các nước
Lo lắng nhiều nhất trong khu vực là Đài
Loan, đây là vùng lãnh thổ mà từ lâu Trung
Quốc tuyên bố chủ quyền. Đài Loan luôn cảm
thấy bị đe dọa vì nằm trên đường đi của các
tên lửa đạn đạo mà Trung Quốc phát triển
trong thời gian gần đây.
Ấn Độ cũng lo ngại khi
Trung Quốc đầu tư quá nhiều vào chi phí quốc
phòng. Tháng 9 năm ngoái, các chuyên gia
phân tích Ấn Độ và các cơ quan truyền thông
cùng lên tiếng lo ngại về việc Trung Quốc
cho công bố một bài viết của phân tích gia
Li Qiulin, nhân vật kỳ cựu trong đảng CS
Trung Quốc, thúc giục Hải quân Trung Quốc
củng cố lực lượng ở Đông Á.
Đầu năm 2009, Tư lệnh Hạm
đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, Đô đốc Robert
Willard xác nhận, hải quân Trung Quốc đã gia
tăng tuần tra trên biển Đông, cho thấy Trung
Quốc sẵn sàng đối đầu với các quốc gia trong
vùng biển phía đông và phía nam Trung Quốc.
Điều này đã gây lo
ngại cho các nước có vùng biển tranh chấp
với Trung Quốc như Nhật Bản, Việt Nam,
Philippines, Brunei và Malaysia. Nhất là năm
ngoái, Trung Quốc đã gây ra hàng loạt hành
động bất ổn như đơn phương áp đặt lệnh cấm
đánh bắt cá trong khu vực, bắt giữ tàu đánh
cá, giam cầm và đánh đập ngư dân Việt Nam để
đòi tiền chuộc khi họ đánh bắt cá trên vùng
biển của mình.
Việc xây dựng căn cứ
tàu ngầm ở đảo Hải Nam, với mục đích hỗ trợ
cho các hoạt động hải quân của Trung Quốc ở
vùng biển Thái Bình Dương làm các nước trong
khu vực lo ngại nhất vì cùng lúc, Trung Quốc
vừa đòi chủ quyền trên 80% vùng biển Đông,
vừa hiện đại hóa hải quân cùng với việc xây
căn cứ tàu ngầm.
Thiếu minh bạch
Giải thích việc đầu tư
rất lớn vào chi phí quốc phòng, Trung Quốc
nói rằng việc họ hiện đại hóa quân sự không
phải với mục đích gây chiến, và Trung Quốc
không hề tham gia vào bất kỳ xung đột nào
bên ngoài, kể từ khi gây chiến với Việt Nam
năm 1979. Thế nhưng khi được hỏi, Trung Quốc
đã không thể giải thích vì sao họ đầu tư quá
nhiều vào chi phí quốc phòng.
Mặc dù Trung Quốc
nhiều lần tuyên bố rằng việc hiện đại hóa
quân sự của họ không hề đe dọa ai mà chỉ
nhằm phòng thủ, nhưng mới đây, giới chuyên
gia quân sự Trung Quốc không giấu diếm
mục tiêu tăng cường các tàu hộ vệ tên lửa
hiện đại nhất là để nâng cao khả năng chiến
đấu, bảo vệ vùng lãnh hải, nơi có nhiều
tranh chấp như biển Đông.
Các chuyên gia cho
rằng, dù không hề bị đe dọa nhưng việc hiện
đại hóa quân sự với quy mô lớn của Trung
Quốc ẩn chứa nhiều mục đích khác. Lý do
chính để họ tin rằng, ngoài mục đích phòng
thủ, Trung Quốc còn có mục đích khác là vì
chính sách phát triển quân sự thiếu minh
bạch của Trung Quốc.
Hoa Kỳ là nước đã nhiều
lần công khai chỉ trích Bắc Kinh thiếu minh
bạch trong vấn đề này. Bộ trưởng Quốc phòng
Hoa Kỳ, ông Robert Gates, đã nói: “Chúng
tôi ước gì họ minh bạch hơn, phải chi họ cho
biết thêm về các ý định của họ, chiến lược
của họ là gì. Họ đầu tư vào chiến tranh
mạng, vũ khí chống vệ tinh, vũ khí đối không
và vũ khí chống tàu bè. Và các tên lửa đạn
đạo của họ có thể tấn công Hoa Kỳ khi chúng
tôi giúp bảo vệ các đồng minh của mình ở
Thái Bình Dương”.
Bàn về việc phát triển
quân sự của Trung Quốc trong thời gian gần
đây, Giám đốc tình báo quốc gia Hoa Kỳ, ông
Dennis Blair, nhận định: “Quân đội của họ
hình như ngày càng hiếu chiến hơn là chúng
ta thấy những năm trước đây. Tôi nghĩ
cuộc tranh luận vẫn còn nằm ở phía Trung
Quốc, vẫn không biết liệu việc họ gia tăng
sức mạnh quân sự để sử dụng vào mục đích tốt
hay là để bắt nạt kẻ khác”.
Vậy mục đích thật sự
của việc hiện đại hóa quân đội của Trung
Quốc là gì, khi họ thường xuyên đưa ra những
lời nói và việc làm trái ngược nhau? Câu trả
lời xin dành cho quý thính giả nghe đài.