Trong khi đó giá USD tự do đã tăng 1.200
đồng trong vòng chỉ có một tháng, đô la thị
trường ngoài hiện nay quanh mức 19.000
đồng/USD. Giữa bối cảnh như thế, cả doanh
nghiệp lẫn người dân đều không muốn giữ tiền
đồng mà đổ vào vàng hay đô la. Tiền Việt Nam
đang thực tế trượt giá, chính thức công bố
phá giá hay không chỉ là về mặt quan niệm.
Ngày 12/11 trả lời Nam Nguyên, TS Lê Xuân
Nghĩa Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính
Quốc gia đưa ra nhận định:
“Tôi được biết Ngân Hàng Nhà Nước đã có
phương án về chính sách hối đoái trong giai
đoạn tới đây. Theo tôi thì phải bảo đảm
nguyên tắc thị trường và Nhà nước chỉ can
thiệp ít thôi, để cho thị trường tự điều
tiết và tự thiết lập cân bằng cung cầu thì
sẽ ổn định hơn. Chính sách tỷ giá hối đoái
theo tôi phải bảo đảm nguyên tắc thị trường
và phải linh hoạt. Như vậy sẽ tránh được
những cú sốc kiểu như thế này, tỷ giá hối
đoái cố định khiến cho dân chúng luôn kỳ
vọng là sẽ tăng lên trong tương lai.Vì vậy
những nhà xuất khẩu có ngoại tệ, người ta cố
giữ lại, theo qui định của Ngân Hàng Nhà
Nước Việt Nam họ được quyền giữ lại 1 tháng.
Người ta giữ lại để chờ tỷ giá lên, trong
khi các nhà nhập khẩu không có ngoại tệ buộc
phải đi mua ngoài thị trường chợ đen. Như
vậy tạo ra một thị trường gọi là
‘distortion’(méo mó) bởi chính sách tỷ giá.”
Tiền VN đang mất giá
kép
Tiền – Vàng - Đô La “ba cái lăng nhăng nó
quấy ta” như lời một nhà báo nói đùa. Theo
nhận định của các chuyên gia thì Nhà nước
đang bối rối với chính sách tỷ giá. Do tình
trạng đô la hóa, kinh tế tài chánh Việt Nam
từ lâu lệ thuộc đô la Mỹ và cũng khó thay
đổi, trên thực tế tiền Việt Nam đang chịu
tình trạng mất giá kép, đô la Mỹ mất giá so
với các ngoại tệ khác, đồng thời tiền đồng
Việt Nam lại mất giá đối với đồng tiền Mỹ.
Trên báo Lao Động điện tử, ông Cao Sỹ Kiêm
đại biểu quốc hội nguyên Thống đốc Ngân Hàng
Nhà Nước phân tích rằng cơn sốt vàng vừa qua
là do lo ngại tiền Việt Nam mất giá. Song
hành với giá vàng thế giới tăng cao vì mối
lo sợ sự mất giá của đô la Mỹ, giá vàng ở
Việt Nam không những tăng mà tăng cao hơn
hẳn giá thế giới.
Theo Vn Express, ngày 16/11 trong buổi chất
vấn tại Quốc Hội, Thống đốc Ngân Hàng Nhà
Nước Nguyễn Văn Giàu sau khi không thể né
tránh đã tuyên bố: “Trong các tháng tới,
chưa thắt chặt mà nới lỏng chính sách tiền
tệ một cách thận trọng.” Thống đốc Giàu cho
biết chủ trương vừa nói được thực hiện trong
bối cảnh diễn biến kinh tế ổn định. Nhưng
khi có dấu hiệu biến động lạm phát, biện
pháp đầu tiên mà Ngân hàng Nhà nước phải làm
là nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tức lượng
tiền bắt buộc mà các ngân hàng thương mại
phải gửi ở Ngân Hàng Nhà Nước sau khi huy
động từ dân cư, nhằm bảo đảm an toàn hệ
thống, biện pháp tiếp theo là tăng lãi suất.
Thống đốc Giàu nói đó là công thức kinh
điển, khi tình hình ổn định thì chính sách
ổn định.
Trước đó, đại biểu Phạm Thị Loan, vốn là
lãnh đạo của một tập đoàn kinh tế tư nhân,
bày tỏ sự lo ngại vế vấn đề có thể xảy ra
một cú sốc tiền tệ nữa. Đại biểu Phạm Thị
Loan nhắc lại năm 2007, tín dụng tăng trưởng
nóng lên tới hơn 50% trong khi mục tiêu đề
ra chỉ khoảng 25%. Đến cuối 2007 đầu 2008,
chính sách tiền tệ bị thắt chặt đột ngột,
lãi suất tăng cao, doanh nghiệp khó tiếp cận
vốn ngân hàng. Vẫn theo VnExpress Đại biểu
Phạm Thị Loan nhấn mạnh, cú sốc tiền tệ
khiến nhiều doanh nghiệp chết lâm sàng hoặc
thoi thóp chờ thời. Nay tín dụng cũng tăng
trưởng cao, dự đoán cả năm phải ở mức 40%
trong khi mục tiêu ngành ngân hàng đặt ra là
30%. Theo lời bà Loan, Vấn đề lo ngại ở đây
không phải là con số bao nhiêu phần trăm, mà
là không kiểm soát được tăng trưởng tín
dụng. Bà Loan cho rằng Ngân Hàng Nhà Nước
đang giải quyết bằng biện pháp hành chính.
Liệu có giải pháp nào hữu hiệu hơn vừa tránh
ảnh hưởng tới sản xuất kinh doanh vừa không
tạo tăng trưởng nóng? Liệu có xảy ra cú sốc
tiền tệ nữa hay không?
Vẫn theo VnExpress Thống đốc Nguyễn Văn Giàu
đã giải bày với Quốc Hội về sự quá khó khăn
trong điều hành tỷ giá, để ổn định thì nhanh
nhất là thắt chặt chính sách tiền tệ, tín
dụng không tăng, chính sách tài khóa cũng
thắt chặt khiến nhập khẩu không tăng. Nhưng
làm như thế sẽ không bảo đảm tăng trưởng,
Thống đốc Giàu đầy ưu tư “đây là bài toán
lớn” thật là khó khi vừa phải bảo đảm mục
tiêu tăng trưởng, vừa phải lo ổn định kinh
tế vĩ mô, trong đó có vấn đề ổn định tỷ giá.
Gánh nặng nợ nước
ngoài
Đúng ra để giải quyết sự căng thẳng trên thị
trường tiền tệ, Việt Nam nên phá giá đồng
tiền quốc gia, để tỷ giá hối đoái phản ánh
chân thực cung cầu hơn. Tuy nhiên theo Vn
Express, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cho rằng
không thể thực hiện được, một phần nguyên
nhân là nợ nước ngoài của Việt Nam hiện rất
lớn. Ông không tiết lộ cụ thể con số, mà chỉ
đề cập tới phần doanh nghiệp trong nước nợ
bằng ngoại tệ đã lên tới 17 tỷ USD, nếu phá
giá gánh nặng nợ nần sẽ thêm chồng chất. Ông
Giàu xác định năm 2008 Việt Nam nhập siêu 18
tỷ USD, 10 tháng đầu năm 2009 nhập siêu gần
9 tỷ USD. Trong bối cảnh suy giảm kinh tế,
cả 4 nguồn cung cấp ngoại tệ quan trọng cho
đất nước cùng lúc đều suy giảm. Các nguồn
cung cấp đó là xuất khẩu, kiều hối, vốn đầu
tư nước ngoài và du lịch, tất cả đều giảm
mạnh.
Ngày 18/11 trả lời Thanh Trúc Đài ACTD,
chuyên gia tài chánh Bùi Kiến Thành cho rằng
cần chấn chỉnh lòng tin đối với đồng tiền
Việt Nam. Chuyên gia Việt Kiều này cho rằng,
chính phủ VN chưa thực sự giao cho những
người có trách nhiệm đủ quyền lực để thực
hiện chính sách tiền tệ, đó là chưa nói tới
vấn đề năng lực quản lý của các giới chức
chuyên môn. Ông Bùi Kiến Thành tiếp lời:
“Những vấn đề đó cho thấy Việt Nam như
một con tàu mất hướng, không có thuyền
trưởng hay thuyền trưởng không biết lái, thì
làm sao cộng đồng quốc tế có thể tin tưởng
đánh giá cao chính sách tiền tệ tài chính,
từ đó có thể phục hồi sức khỏe của đồng tiền
được.”
Trong sự kiện liên quan VnExpress và Diễn
Đàn Doanh Nghiệp trích nhận định một số
chuyên gia đưa ra một giải pháp mà họ cho là
có thể chấm dứt căng thẳng ngoại tệ. Theo đó
được hỗ trợ lãi suất, doanh nghiệp xuất khẩu
sẽ giữ đô la để hưởng lợi, khi gói hỗ trợ
lãi suất ngắn hạn không còn nữa, các khoản
vay bằng đồng VN của các doanh nghiệp xuất
khẩu trở về mức lãi suất thông thường, dự
báo hiện tượng găm giữ đô la của các doanh
nghiệp xuất khẩu sẽ giảm. Các chuyên gia đưa
ra thí dụ, nếu doanh nghiệp giữ đô la và gửi
vào tài khoản có kỳ hạn, lợi nhuận trung
bình họ thu được tương đương 5,5% và sẽ đạt
mức cao hơn nếu USD tiếp tục tăng giá . Bên
cạnh đó, nguồn ngoại tệ này có thể làm tài
sản đảm bảo để doanh nghiệp vay đồng VN để
thực hiện sản xuất kinh doanh với lãi suất
ưu đãi khoảng 5% tới 5.5% một năm. Với các
động tác đó, lợi ích về kinh tế của các
doanh nghiệp không thay đổi, trong khi đồng
tiền họ nắm giữ có giá trị bảo đảm hơn.